Echeveria agavoides to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych roślin z rodziny gruboszowatych, ceniona zarówno przez kolekcjonerów sukulentów, jak i miłośników ogrodów skalnych. Jej zwarta rozeta liści, przypominająca miniaturową agawę, sprawia, że doskonale nadaje się do uprawy w pojemnikach, kompozycjach skalnych oraz jako roślina doniczkowa w mieszkaniach. Łączy w sobie wysoką dekoracyjność, stosunkowo niewielkie wymagania uprawowe i dużą odporność na okresowe przesuszenie.
Pochodzenie, zasięg występowania i środowisko naturalne Echeveria agavoides
Echeveria agavoides pochodzi z suchych rejonów Meksyku, gdzie naturalnie zasiedla tereny górzyste oraz półpustynne. Jej główne stanowiska zlokalizowane są w stanach San Luis Potosí, Hidalgo, Guanajuato oraz Durango. W tych obszarach panuje klimat ciepły, o niewielkiej ilości opadów, z wyraźnymi okresami suszy, co miało kluczowy wpływ na wykształcenie u rośliny cech typowych dla sukulentów – zdolności do gromadzenia wody w mięsistych liściach oraz zredukowanej transpiracji.
W środowisku naturalnym Echeveria agavoides rośnie najczęściej na skalistych zboczach, w szczelinach wapiennych i krzemianowych skał oraz na płytkich, kamienistych glebach. Często spotyka się ją w miejscach o dużym nasłonecznieniu, ale bywa również, że zasiedla stanowiska z lekkim, okresowym zacienieniem, np. u podnóża krzewów czy w załomach skalnych. Podłoża w jej naturalnym zasięgu są zwykle ubogie w składniki pokarmowe, szybko przesychające, a woda po intensywnych opadach szybko spływa po stromych zboczach. Dzięki temu roślina przystosowała się do cyklu krótkotrwałego nawodnienia i długiego okresu suszy.
Ciekawym aspektem biologii Echeveria agavoides jest jej występowanie w mikrosiedliskach cechujących się dużymi dobowymi wahaniami temperatury. Dni bywają upalne, natomiast noce – chłodne, co zmusza roślinę do wykształcenia strategii metabolicznych pozwalających ograniczyć straty wody. Jak wiele sukulentów, wykorzystuje ona mechanizm fotosyntezy CAM (Crassulacean Acid Metabolism), dzięki któremu aparaty szparkowe pozostają zamknięte w ciągu dnia, a otwierają się głównie nocą, minimalizując utratę wody podczas wymiany gazowej.
Zasięg naturalny Echeveria agavoides nie jest bardzo szeroki w skali kontynentu, ale w obrębie poszczególnych regionów roślina może występować licznie, tworząc lokalne populacje. Choć nie jest uznawana za gatunek ekstremalnie zagrożony, presja ze strony człowieka – przede wszystkim niekontrolowany zbiór roślin z natury – doprowadziła w niektórych miejscach do spadku liczebności. Z tego względu coraz większą wagę przykłada się do uprawy roślin z rozmnażania szkółkarskiego, a nie z odłowu dzikich populacji.
Poza Meksykiem Echeveria agavoides rozprzestrzeniła się dzięki człowiekowi jako roślina ozdobna. Spotykana jest w uprawie w Ameryce Północnej, Europie, Azji, a także w Australii. W cieplejszych, suchych regionach może być używana jako roślina ogrodowa całoroczna, natomiast w rejonach o mroźnych zimach uprawiana jest jako roślina doniczkowa, którą na lato wystawia się na zewnątrz, a na zimę przenosi do pomieszczeń.
Warto zwrócić uwagę, że w naturalnym biotopie Echeveria agavoides współwystępuje z innymi sukulentami, takimi jak różne gatunki agaw, opuncji, sedum czy dudleya. Tworzy z nimi mozaikę roślinności kserotermicznej, przystosowanej do ekstremalnych warunków wodnych. Ta specyficzna ekologia sprawia, że w ogrodach skalnych roślina najlepiej prezentuje się w towarzystwie gatunków o podobnych wymaganiach – dzięki temu można odtworzyć fragment krajobrazu półpustynnego.
Charakterystyka morfologiczna i odmiany ozdobne
Najbardziej charakterystyczną cechą Echeveria agavoides jest jej zwarta, gwiaździsta rozeta liści, przypominająca zminiaturyzowaną agawę. Roślina zwykle nie wykształca wyraźnej łodygi – liście wyrastają gęsto z bardzo skróconego pędu, tworząc kształtną, geometryczną formę. W naturalnych warunkach pojedyncza rozeta może osiągać średnicę od 8 do około 20 centymetrów, w zależności od wieku i warunków uprawy. Z czasem u podstawy mogą pojawiać się odrosty, prowadząc do powstania niewielkich, gęstych kępek.
Liście są mięsiste, trójkątne, o wyraźnie zaostrzonym wierzchołku, często twarde w dotyku, lekko wypukłe od góry i bardziej płaskie lub wklęsłe od spodu. Ich kolorystyka jest zróżnicowana – od jasnozielonej, poprzez zieloną z żółtawym odcieniem, aż po głębsze odcienie zieleni z czerwonym zakończeniem. Charakterystyczną cechą wielu form Echeveria agavoides jest intensywne wybarwienie końcówek liści na kolor czerwony lub purpurowy, szczególnie widoczne przy dużym nasłonecznieniu i ograniczonym podlewaniu.
Powierzchnia liści jest zwykle gładka, bez nalotu lub z minimalnym woskowym filmem, co odróżnia ten gatunek od niektórych innych echeverii o wyraźnie matowych, silnie pokrytych nalotem liściach. Z wiekiem liście tworzą zwarte piętra, a dolne powoli zasychają, dzięki czemu roślina zachowuje charakterystyczną, rozetową sylwetkę. W sprzyjających warunkach Echeveria agavoides może wytwarzać liczne odrosty boczne, co sprawia, że po kilku latach uprawy z pojedynczej rośliny powstaje dekoracyjna grupa.
Kwitnienie Echeveria agavoides przypada najczęściej na późną wiosnę i lato. Z rozety wyrasta wówczas cienki, wyprostowany lub lekko łukowato wygięty pęd kwiatostanowy, sięgający często 20–35 centymetrów wysokości. Na jego szczycie oraz w górnej części pojawiają się liczne zwisające, dzwonkowate kwiaty. Ich barwa zależy od odmiany, ale najczęściej jest to połączenie czerwieni, pomarańczu i żółci, co tworzy bardzo efektowny kontrast z zielonymi lub zielono-czerwonymi liśćmi rozety.
W obrębie gatunku powstało wiele odmian hodowlanych, selekcji i kultywarów, które różnią się barwą liści, ich kształtem, intensywnością wybarwiania końcówek oraz wielkością rozety. Do popularnych odmian należą między innymi formy o bardziej zaznaczonych, czerwonych brzegach liści, a także takie, u których cała rozeta przy silnym słońcu nabiera pomarańczowo-czerwonych odcieni. Często spotykane są też mieszańce Echeveria agavoides z innymi gatunkami echeverii, które łączą cechy obu roślin.
System korzeniowy Echeveria agavoides jest stosunkowo płytki, ale dobrze rozgałęziony. W naturze korzenie wnikają w niewielkie szczeliny skalne oraz cienkie warstwy podłoża, szybko absorbując dostępną wodę po opadach. W uprawie doniczkowej oznacza to, że roślina nie wymaga bardzo głębokich pojemników, ale za to potrzebuje dobrze przepuszczalnego podłoża, które nie zatrzymuje wody na długo. Zbyt ciężkie, zbite gleby mogą sprzyjać gniciu korzeni i podstawy rozety.
Warto również zwrócić uwagę na sezonową zmienność wyglądu rośliny. W okresie intensywnego wzrostu, przy regularnym, umiarkowanym podlewaniu i dobrej ekspozycji świetlnej, rozeta jest pełna, liście lekko rozchylone, a kolory intensywne. W czasie suszy lub zimowego spoczynku liście mogą zacieśniać się ku środkowi, roślina staje się bardziej kompaktowa, a niektóre dolne liście zasychają. Jest to naturalna strategia oszczędzania zasobów i nie zawsze oznacza problemy w uprawie.
Dzięki atrakcyjnej formie i stosunkowo niewielkim rozmiarom Echeveria agavoides znalazła zastosowanie jako roślina kolekcjonerska, przeznaczona do uprawy w małych pojemnikach, misach oraz specjalnych kompozycjach z innymi sukulentami. Jej wyrazista sylwetka sprawia, że dobrze prezentuje się zarówno jako soliter w doniczce, jak i w grupach, szczególnie w nasadzeniach imitujących naturalne ogrody skalne.
Wymagania uprawowe, pielęgnacja i zastosowanie w ogrodach skalnych
Uprawa Echeveria agavoides jest stosunkowo prosta, pod warunkiem, że zrozumie się jej naturalne potrzeby wynikające z pochodzenia z terenów suchych. Podstawowym czynnikiem decydującym o sukcesie jest odpowiednie stanowisko i podłoże. Roślina wymaga bardzo dobrego oświetlenia – najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, gdzie otrzymuje co najmniej kilka godzin bezpośredniego słońca dziennie. W warunkach domowych zaleca się ustawienie jej przy oknach o ekspozycji południowej lub południowo-zachodniej. Brak światła powoduje wydłużanie się rozety, utratę zwartości i blednięcie kolorów.
Podłoże powinno być wyjątkowo dobrze przepuszczalne, najlepiej specjalistyczna mieszanka do sukulentów lub kaktusów. Często stosuje się połączenie zwykłej ziemi ogrodniczej z dodatkiem grubego piasku, perlitu, pumeksu lub drobnego żwiru. Istotne jest, aby ziemia nie zatrzymywała nadmiernie wody, bo Echeveria agavoides źle znosi długotrwałe zalanie korzeni. Dobra drenaż na dnie doniczki – z keramzytu, żwiru czy potłuczonych doniczek – dodatkowo zabezpiecza przed zastojem wody.
Podlewanie należy dostosować do pory roku. W okresie wegetacji, czyli wiosną i latem, roślina potrzebuje umiarkowanego nawadniania. Najbezpieczniejsza zasada to podlewanie dopiero wtedy, gdy podłoże w doniczce całkowicie przeschnie. W praktyce oznacza to odstępy od kilku dni do dwóch–trzech tygodni, zależnie od temperatury, nasłonecznienia i wielkości pojemnika. Zimą podlewanie mocno ogranicza się, czasem nawet do jednego, skąpego nawodnienia w miesiącu, zwłaszcza jeśli roślina zimuje w niższej temperaturze.
Bardzo ważne jest unikanie zalegania wody w rozecie, szczególnie przy niższych temperaturach. Najlepiej podlewać ziemię wokół rośliny, a nie bezpośrednio na liście. Nadmierna wilgoć między liśćmi może prowadzić do gnicia punktu wzrostu, co często kończy się utratą całej rozety. Z tego względu nie zaleca się również zraszania Echeveria agavoides.
Temperatura ma duże znaczenie, zwłaszcza zimą. Roślina najlepiej zimuje w chłodnym, jasnym pomieszczeniu, gdzie temperatura utrzymuje się w granicach 8–12°C. Taki okres spoczynku sprzyja zawiązywaniu pąków kwiatowych i ogólnej kondycji rośliny. W mieszkaniach, gdzie zimą panują wyższe temperatury, Echeveria agavoides też może rosnąć, ale warto zadbać o maksymalną ilość światła i ograniczyć podlewanie, aby nie doszło do rozciągnięcia rozety.
Jeżeli chodzi o nawożenie, roślina nie ma dużych wymagań pokarmowych. Można ją zasilać w okresie wzrostu, stosując nawozy do kaktusów i sukulentów o obniżonej zawartości azotu. Zbyt intensywne nawożenie, zwłaszcza preparatami bogatymi w azot, powoduje rozluźnienie tkanki liści, nadmierny przyrost zielonej masy i pogorszenie wybarwienia. Zwykle wystarcza dokarmianie raz na 4–6 tygodni w czasie aktywnego wzrostu lub zastosowanie wolno działającego nawozu w niewielkiej ilości wiosną.
Rozmnażanie Echeveria agavoides odbywa się głównie przez odrosty boczne i podział kęp. Wystarczy oddzielić młodą rozetę od rośliny matecznej, pozwolić jej przez 1–2 dni przeschnąć miejsce cięcia, a następnie posadzić w lekkim, suchym podłożu. Pierwsze podlewanie przeprowadza się po kilku dniach, gdy roślina zdąży wytworzyć zawiązki korzeni. Możliwe jest również rozmnażanie z nasion, ale jest to proces dłuższy i częściej stosowany przez hodowców i kolekcjonerów w celu uzyskania nowych form.
Zastosowanie Echeveria agavoides w ogrodach skalnych i kompozycjach z sukulentów jest bardzo szerokie. Dzięki zwartej formie i wyrazistym kolorom doskonale nadaje się do sadzenia w szczelinach między kamieniami, na suchych murkach, w pojemnikach ustawianych wśród głazów oraz w misach z miniaturowymi aranżacjami. W cieplejszym klimacie może zimować w gruncie, tworząc trwałe nasadzenia, w chłodniejszym natomiast bywa traktowana jako roślina sezonowa na rabaty i tarasy, którą jesienią przenosi się pod dach.
W aranżacjach balkonowych i tarasowych Echeveria agavoides dobrze komponuje się z innymi sukulentami, takimi jak Sempervivum, Sedum, Graptopetalum czy Crassula. Stanowi ciekawy akcent strukturalny w kompozycjach z kamieniami, korą czy minimalistycznymi dekoracjami. Dzięki odporności na suszę jest dobrym wyborem dla osób, które nie zawsze pamiętają o regularnym podlewaniu – roślina znosi krótkotrwałe zaniedbania znacznie lepiej niż większość tradycyjnych roślin doniczkowych.
W kontekście roślin skalnych Echeveria agavoides pełni także funkcję edukacyjną. Pozwala obserwować przystosowania sukulentów do życia w trudnych warunkach – magazynowanie wody, zwarty pokrój, woskowy naskórek liści, ograniczona transpiracja. W ogrodach botanicznych i kolekcjach prywatnych bywa prezentowana jako przykład klasycznego sukulentu rozetowego, obok takich rodzajów jak Haworthia, Aloe czy agawy karłowe.
Chociaż Echeveria agavoides jest stosunkowo odporna, w uprawie może być atakowana przez niektóre szkodniki, głównie wełnowce i mszyce. Wełnowce często kryją się w kątach liści i u nasady rozety, gdzie trudno je zauważyć. Regularna kontrola rośliny, zwłaszcza zimą i wczesną wiosną, pozwala wykryć problem na wczesnym etapie. W razie potrzeby stosuje się preparaty systemiczne lub mechaniczne usuwanie szkodników przy pomocy patyczka higienicznego nasączonego alkoholem. Z chorób największe zagrożenie stanowi zgnilizna podstawy i korzeni, wynikająca z nadmiernego podlewania i słabej cyrkulacji powietrza.
Warto zaznaczyć, że Echeveria agavoides jest rośliną bezpieczną pod względem toksyczności – nie jest znana jako silnie trująca dla ludzi czy zwierząt domowych. Mimo to nie zaleca się jej spożywania, a w przypadku posiadania zwierząt, które lubią podgryzać rośliny, warto obserwować, czy nie uszkadzają one liści. Uszkodzenia mechaniczne mogą bowiem stać się wrotami infekcji grzybowych i bakteryjnych.
Ze względu na łatwość uprawy i efektowny wygląd Echeveria agavoides stała się ikoną nowoczesnych aranżacji z sukulentów. Wykorzystuje się ją w kompozycjach w szklanych naczyniach, w minimalistycznych donicach betonowych, ceramicznych czy metalowych. Łączy się ją z prostymi, geometrycznymi formami, co doskonale podkreśla jej własną, gwiaździstą sylwetkę. Dla projektantów zieleni i hobbystów jest to roślina wdzięczna, dobrze reagująca na różne koncepcje aranżacyjne, od klasycznych ogrodów skalnych po nowoczesne, designerskie wnętrza.
Znaczenie w kolekcjonerstwie, ciekawostki i porównanie z innymi roślinami skalnymi
W świecie kolekcjonerów sukulentów Echeveria agavoides zajmuje szczególne miejsce. Jest to gatunek na tyle łatwy w uprawie, że poleca się go osobom początkującym, a jednocześnie na tyle zróżnicowany pod względem odmian, że stanowi atrakcyjny obiekt dla zaawansowanych pasjonatów. Hodowcy od lat selekcjonują rośliny o wyjątkowo intensywnym wybarwieniu, nietypowym kształcie liści czy nietuzinkowym układzie rozety, tworząc coraz to nowsze kultywary. Powstają kolekcje składające się z dziesiątek odmian tego jednego gatunku, różniących się subtelnymi, ale wyraźnymi cechami.
Ciekawostką jest fakt, że wybarwienie Echeveria agavoides jest silnie zależne od warunków uprawy. Rośliny rosnące w pełnym słońcu, na ubogim podłożu i przy umiarkowanym podlewaniu często przybierają bardziej intensywne czerwone i pomarańczowe barwy na końcach liści. Z kolei osobniki trzymane w cieniu i regularnie podlewane pozostają bardziej zielone, o mniej kontrastowej kolorystyce. Dla kolekcjonerów jest to pole do eksperymentów, pozwalające „modelować” wygląd rośliny poprzez kontrolę warunków otoczenia.
W porównaniu z innymi roślinami skalnymi, takimi jak rodzimy rojnik (Sempervivum) czy rozchodniki (Sedum), Echeveria agavoides ma mniejszą odporność na mróz, ale przewyższa je często intensywnością kolorów i egzotycznym charakterem. Rośliny te dzielą jednak wiele cech – rozetowy pokrój, zdolność do przetrwania przy niewielkiej ilości wody, możliwość tworzenia gęstych dywanów w sprzyjających warunkach. Z tego względu w ogrodach skalnych często zestawia się je razem, przy czym Echeveria agavoides zwykle wymaga nieco większej ochrony zimą.
Na tle innych gatunków z rodzaju Echeveria, E. agavoides wyróżnia się bardziej „agawowym” wyglądem – liście są twardsze, mniej mięsiste, często wyraźnie zakończone ostrym szpicem. Daje to bardziej rzeźbiarski, wyrazisty efekt wizualny. Wielu hobbystów, którzy zaczynają przygodę z sukulentami, rozpoznaje ten gatunek jako jeden z pierwszych, co czyni go swego rodzaju wizytówką całej grupy roślin rozetowych z rejonów suchych.
Ciekawostką związaną z ekologią gatunku jest jego zdolność do przystosowania się do życia w pojemnikach o bardzo ograniczonej pojemności. W naturze rośnie w szczelinach skalnych, gdzie ilość dostępnego podłoża jest minimalna. Podobnie w uprawie, dobrze znosi ciasne doniczki i płytkie misy, co ułatwia tworzenie gęstych, miniaturowych kompozycji. Dla osób posiadających niewielką przestrzeń – parapet, mały balkon, fragment ściany z półkami – jest to roślina idealna.
W kulturze popularnej Echeveria agavoides, podobnie jak inne sukulenty, zaczęła odgrywać rolę dekoracyjnego akcentu w aranżacjach wnętrz. Pojawia się w projektach „zielonych biur”, kawiarni, butików, a także w aranżacjach ślubnych i eventowych. Z uwagi na niewielkie wymagania wodne i względną trwałość w warunkach ograniczonego podlewania, roślina dobrze znosi transport i krótkotrwałe, niesprzyjające warunki, co jest istotne przy dekoracjach okolicznościowych.
Z punktu widzenia ochrony przyrody ważne jest, aby zainteresowanie Echeveria agavoides nie prowadziło do nadmiernej eksploatacji naturalnych stanowisk. W przeszłości, gdy roślina zyskiwała na popularności, dochodziło do intensywnego zbioru okazów z natury. Obecnie coraz większy nacisk kładzie się na produkcję roślin z rozmnażania szklarniowego, laboratoryjnego oraz z siewu. Dzięki temu możliwe jest zaspokojenie popytu bez niszczenia dzikich populacji, które pełnią istotną rolę w lokalnych ekosystemach suchych regionów Meksyku.
Echeveria agavoides jest również interesująca z perspektywy badań naukowych nad przystosowaniami do suszy oraz funkcjonowaniem fotosyntezy CAM. Analizując jej fizjologię, można lepiej zrozumieć, jak rośliny ograniczają straty wody, regulują otwieranie aparatów szparkowych i gromadzą substancje zapasowe w tkankach. Wiedza ta bywa wykorzystywana w szerszym kontekście badań nad roślinami uprawnymi, które muszą radzić sobie z coraz częstszymi okresami suszy.
Porównując Echeveria agavoides z innymi sukulentami wykorzystywanymi w ogrodach skalnych, warto podkreślić jej dużą plastyczność estetyczną. W kompozycjach naturalistycznych, imitujących krajobrazy półpustynne, roślina ta wprowadza akcent geometryczny i kolorystyczny. W nowoczesnych aranżacjach minimalistycznych podkreśla prostotę linii, dobrze komponując się z surowym betonem, metalem czy szkłem. Dzięki temu sprawdza się zarówno w klasycznych ogrodach skalnych na skarpach i murkach, jak i w nowoczesnych tarasach miejskich, gdzie przestrzeń jest ograniczona, a nacisk kładzie się na efektowność i łatwość pielęgnacji.
Dla wielu miłośników roślin Echeveria agavoides staje się pierwszym krokiem do szerszego zainteresowania sukulentami. Obserwacja sposobu, w jaki roślina reaguje na zmianę ilości światła, wody czy temperatury, pozwala lepiej zrozumieć ogólne zasady uprawy roślin przystosowanych do życia w skrajnych warunkach. To z kolei otwiera drogę do eksperymentowania z innymi gatunkami z rodzaju Echeveria, a także z szeregiem roślin skalnych o podobnych wymaganiach, tworząc fascynujący obszar pasji ogrodniczej.
FAQ – najczęstsze pytania o Echeveria agavoides
Jak często podlewać Echeveria agavoides w domu?
Echeveria agavoides wymaga podlewania dopiero wtedy, gdy podłoże w doniczce całkowicie przeschnie na całej głębokości. Wiosną i latem oznacza to zwykle nawadnianie co 7–14 dni, natomiast zimą – nawet tylko raz w miesiącu, zwłaszcza jeśli roślina stoi w chłodniejszym, jasnym miejscu. Lepiej podlewać rzadziej, ale obficiej, niż często małymi porcjami. Należy unikać zalegania wody w podstawce oraz w samej rozecie, co grozi gniciem liści i korzeni.
Jakie stanowisko będzie najlepsze dla tej rośliny?
Najlepsze będzie stanowisko bardzo jasne, z dużą ilością światła dziennego, najlepiej przy oknie południowym lub południowo-zachodnim. Roślina lubi bezpośrednie słońce, które sprzyja jej zwartemu pokrojowi i intensywnemu wybarwieniu końcówek liści na czerwono. W zbyt cienistych miejscach rozeta staje się luźna, liście wydłużone, a barwy bledną. Latem można wystawić roślinę na balkon lub taras, przyzwyczajając ją stopniowo do ostrzejszego nasłonecznienia.
Jak zimować Echeveria agavoides w chłodnym klimacie?
W rejonach o mroźnych zimach Echeveria agavoides musi być uprawiana w donicy i przenoszona do pomieszczeń przed spadkiem temperatury poniżej około 5°C. Najlepsze warunki zimowania to jasne miejsce z temperaturą 8–12°C oraz bardzo oszczędne podlewanie. W takich warunkach roślina przechodzi okres spoczynku, nie wyciąga się i ma szansę zawiązać pąki kwiatowe. W cieplejszych mieszkaniach należy zapewnić jej maksimum światła i jeszcze bardziej ograniczyć ilość wody.
Czy Echeveria agavoides nadaje się na balkon lub taras?
Tak, doskonale nadaje się na słoneczny balkon lub taras, zwłaszcza w pojemnikach z innymi sukulentami i roślinami skalnymi. Od wiosny do jesieni może przebywać na zewnątrz, pod warunkiem ochrony przed długotrwałym deszczem i silnymi spadkami temperatury. Ekspozycja na naturalne światło słoneczne sprzyja intensywnemu wybarwieniu i zwartej sylwetce rozety. Jesienią, zanim pojawią się przymrozki, roślinę należy przenieść do wnętrza i stopniowo ograniczyć podlewanie.
Jak rozmnożyć Echeveria agavoides w warunkach domowych?
Najłatwiejszym sposobem rozmnażania jest oddzielenie odrostów bocznych, które pojawiają się u podstawy rośliny matecznej. Młodą rozetę odcina się czystym narzędziem, pozostawia na 1–2 dni do przeschnięcia rany, a następnie sadzi w lekkim, przepuszczalnym podłożu. Pierwsze, oszczędne podlewanie wykonuje się dopiero po kilku dniach. Możliwe jest także rozmnażanie z liści lub nasion, ale metody te wymagają więcej czasu i doświadczenia, dlatego rzadziej stosuje się je w domowych warunkach.