Kalanchoe millotii to niezwykle interesujący sukulent pochodzący z Madagaskaru, który łączy w sobie dekoracyjne walory roślin doniczkowych z odpornością charakterystyczną dla flory obszarów suchych. Delikatnie filcowate liście, kompaktowy pokrój i stosunkowo łatwa uprawa sprawiają, że gatunek ten jest chętnie wybierany do kolekcji roślin sukulentowych, ogrodów skalnych w cieplejszym klimacie oraz nowoczesnych aranżacji wnętrz, gdzie liczy się zarówno forma, jak i niewielkie wymagania pielęgnacyjne.
Pochodzenie, zasięg i środowisko naturalne Kalanchoe millotii
Kalanchoe millotii należy do rodziny Crassulaceae, obejmującej liczne gatunki roślin gruboszowatych przystosowanych do życia w warunkach deficytu wody. Naturalnym obszarem występowania tego gatunku jest południowo-zachodni i częściowo zachodni Madagaskar, wyspa słynąca z wysokiego poziomu endemizmu i niezwykle zróżnicowanych siedlisk. W przeciwieństwie do wielu popularnych kalanchoe spotykanych w kwiaciarniach, Kalanchoe millotii rzadko występuje w masowym handlu i pozostaje rośliną bardziej kolekcjonerską.
W naturze zasiedla głównie suche, skaliste zbocza, klify oraz obszary o bardzo przepuszczalnych glebach, często ubogich w materię organiczną. Występuje na wysokościach od kilkudziesięciu do ponad tysiąca metrów nad poziomem morza, w strefach o wyraźnie zaznaczonej porze suchej. Opady są tam niskie lub nieregularne, a roślina musi przetrwać długie okresy suszy, korzystając ze zgromadzonych wody i substancji zapasowych w zgrubiałych, mięsistych tkankach.
Zasięg geograficzny Kalanchoe millotii nie jest szeroki, a jej populacje bywają rozproszone. W wielu lokalizacjach rośnie w towarzystwie innych sukulentów – aloesów, euphorbii i lokalnych przedstawicieli Crassulaceae – tworząc mozaikę niskiej, odpornej na suszę roślinności. W niektórych partiach krajobrazu roślina zasiedla szczeliny skał, gdzie gromadzi się minimalna ilość podłoża i wody, co dodatkowo podkreśla jej zdolność przystosowawczą.
Klimat regionów, w których Kalanchoe millotii czuje się najlepiej, charakteryzuje się dużą amplitudą temperatur pomiędzy dniem a nocą. W dzień powierzchnia skał silnie się nagrzewa, natomiast nocami temperatura spada, co sprzyja kondensacji wilgoci. Ten rytm warunkuje szczególny sposób gospodarowania wodą i gazową wymianą, typowy dla wielu sukulentów: roślina często otwiera aparaty szparkowe nocą, ograniczając parowanie w gorących godzinach dziennych.
Ze względu na ograniczony zasięg i specyficzne wymagania siedliskowe, naturalne populacje Kalanchoe millotii mogą być narażone na presję związaną z przekształceniem krajobrazu przez człowieka, wypasem zwierząt i zmianami klimatu. W porównaniu z bardziej pospolitymi przedstawicielami rodzaju, ten gatunek częściej bywa przedmiotem zainteresowania botaników oraz kolekcjonerów egzotycznej flory niż masowej produkcji szklarniowej.
Charakterystyka morfologiczna i cechy rozpoznawcze
Pod względem pokroju Kalanchoe millotii jest niewysokim, częściowo krzewinkowatym sukulentem. Jej pędy mogą osiągać od kilkunastu do około trzydziestu centymetrów wysokości, rozgałęziając się i lekko przewieszając wraz ze wzrostem. U młodych egzemplarzy pokrój jest bardziej zwarty i pionowy, natomiast z wiekiem roślina przyjmuje formę gęstego, nieco rozłożystego krzewiku. Pędy są soczyste, zgrubiałe, magazynujące wodę, a ich powierzchnia pokryta jest krótkim, filcowatym owłosieniem.
Najbardziej charakterystycznym elementem są liście – mięsiste, zwykle jajowate do łopatkowatych, o delikatnie ząbkowanych lub falistych brzegach. Ich powierzchnia jest gęsto pokryta drobnymi włoskami, nadającymi im aksamitną, przyjemną w dotyku fakturę. To właśnie ten filcowy nalot nadaje roślinie specyficzne, srebrzystozielone zabarwienie. Kolor liści może zmieniać się w zależności od nasłonecznienia: w półcieniu przeważa stonowana zieleń, natomiast przy silniejszym świetle pojawiają się akcenty szarozielone, a nawet lekko brunatne na brzegach.
Filcowate włoski pełnią funkcję ochronną – ograniczają parowanie, odbijają część promieniowania słonecznego oraz chronią tkanki przed nadmiernym nagrzewaniem. Dodatkowo ułatwiają skraplanie się porannej rosy, co w naturalnym środowisku może stanowić cenne źródło wilgoci. Tego typu przystosowania spotyka się też u innych roślin zasiedlających suche, eksponowane stanowiska, ale u Kalanchoe millotii efekt wizualny jest wyjątkowo dekoracyjny.
System korzeniowy jest stosunkowo płytki, ale dobrze rozgałęziony, przystosowany do szybkiego wykorzystywania krótkotrwałej wilgoci w wierzchniej warstwie podłoża. Dzięki temu roślina doskonale sprawdza się w płytkich pojemnikach, misach i szczelinach skalnych. W warunkach doniczkowych korzenie łatwo ulegają gniciu przy zbyt zasobnym i mokrym podłożu, co jest istotną wskazówką pielęgnacyjną.
Kwiaty Kalanchoe millotii zebrane są w wiechowate lub baldachowate kwiatostany wyrastające na szczytach pędów. W porównaniu z popularnymi, obficie kwitnącymi kalanchoe doniczkowymi kwiaty tego gatunku są skromniejsze, ale mają naturalny, subtelny urok. Zwykle utrzymują się w odcieniach kremowych, zielonkawych lub żółtawych, z rurkowatą koroną typową dla rodzaju Kalanchoe. Kwitnienie pojawia się przy sprzyjających warunkach świetlnych i odpowiednim okresie spoczynku, najczęściej pod koniec zimy lub wczesną wiosną.
W rozpoznawaniu gatunku ważne są także proporcje rośliny. Wiele kalanchoe ma liście grubsze, szerzej rozstawione i o intensywniejszej zieleni, podczas gdy Kalanchoe millotii wyróżnia się delikatnością kształtów, srebrzystym nalotem i bardziej krzewinkową formą. Dla kolekcjonerów sukulentów wygląd tej rośliny bywa porównywany do miniaturowego, miękko owłosionego krzewu, idealnego do subtelnych aranżacji.
Uprawa jako sukulent i roślina skalna
W uprawie amatorskiej Kalanchoe millotii traktowana jest głównie jako sukulent doniczkowy, ale w cieplejszych rejonach o łagodnych zimach może być również ciekawym składnikiem kompozycji w ogrodach skalnych. Kluczowymi czynnikami sukcesu są odpowiednie oświetlenie, przepuszczalne podłoże oraz kontrola podlewania, szczególnie w okresie spoczynku rośliny.
Stanowisko powinno być jasne, z dużą ilością rozproszonego światła. Bezpośrednie słońce poranne lub popołudniowe jest korzystne, natomiast ostre, południowe promienie w lecie mogą powodować oparzenia na liściach, zwłaszcza przy nagłej zmianie warunków. W mieszkaniach najlepiej sprawdzają się parapety okien wschodnich i zachodnich. W uprawie zewnętrznej, np. w ogrodzie skalnym, roślina dobrze znosi pełne słońce, jeśli stopniowo była do niego przyzwyczajana i ma zapewnione przepuszczalne, suche podłoże.
Podłoże dla Kalanchoe millotii powinno być lekkie, dobrze przewiewne i szybko przesychające. Najczęściej stosuje się mieszankę ziemi do kaktusów i sukulentów z domieszką drobnego żwiru, perlitu lub pumeksu. Zbyt ciężka, gliniasta ziemia sprzyja zastojom wody i gniciu korzeni. Na dnie doniczki warto zastosować warstwę drenażową z keramzytu lub kamyków, co szczególnie istotne jest w uprawie w pojemnikach bez odpływu.
Podlewanie powinno być oszczędne – lepiej dopuścić do krótkotrwałego przesuszenia niż ryzykować nadmierne zawilgocenie. W okresie wzrostu, od wiosny do wczesnej jesieni, podlewa się obficie, ale rzadko, zawsze czekając, aż podłoże w doniczce przeschnie przynajmniej w górnej warstwie. Zimą roślina przechodzi okres względnego spoczynku i wymaga ograniczenia podlewania do minimum, czasem nawet do jednego lekkiego podlania w miesiącu, szczególnie jeśli stoi w chłodniejszym pomieszczeniu.
Temperatura otoczenia dla Kalanchoe millotii powinna mieścić się w granicach typowych dla uprawy sukulentów. Latem optymalne są wartości od około 20 do 28°C, przy dobrej wentylacji. Zimą roślina dobrze znosi lekkie chłody, nawet w granicach 10–12°C, o ile podłoże jest suche. Stała ekspozycja na temperatury poniżej 8–10°C może być już niebezpieczna, zwłaszcza przy wysokiej wilgotności powietrza. W klimacie umiarkowanym roślina nie jest mrozoodporna, dlatego w ogrodach skalnych może być sadzona tylko w pojemnikach sezonowych lub uprawiana pod osłonami.
Nawożenie nie powinno być intensywne. Wystarczy delikatne dokarmianie nawozem do sukulentów o niskiej zawartości azotu, mniej więcej co 4–6 tygodni w okresie aktywnego wzrostu. Zbyt duża ilość składników pokarmowych może powodować nadmierne wyciąganie się pędów i utratę zwartego, krzewiastego pokroju. Warto pamiętać, że w naturze Kalanchoe millotii radzi sobie doskonale na glebach ubogich, a zbyt zasobne środowisko nie jest dla niej naturalne.
W ogrodach skalnych Kalanchoe millotii najlepiej sadzić w miejscach osłoniętych od deszczu – pod okapami dachów, w szczelinach murków, w pojemnikach wkomponowanych w skalne kompozycje. W rejonach o cieplejszym klimacie może zimować na zewnątrz, jeśli ma zapewnione dobre odprowadzenie wody i osłonę przed przemarznięciem. W warunkach polskich najbezpieczniej traktować ją jako roślinę do sezonowego wystawiania na zewnątrz, a zimą przenosić do chłodnego, jasnego pomieszczenia.
Rozmnażanie, wzrost i formowanie rośliny
Kalanchoe millotii jest stosunkowo łatwa w rozmnażaniu wegetatywnym, co czyni ją wdzięcznym obiektem dla kolekcjonerów i miłośników eksperymentów ogrodniczych. Najprostsza metoda to ukorzenianie sadzonek pędowych, pobieranych z wierzchołków zdrowych, dobrze wyrośniętych roślin. Sadzonki odcina się ostrym, czystym narzędziem, pozostawiając kilka par liści. Dolne liście można usunąć, by odsłonić fragment łodygi przeznaczony do kontaktu z podłożem.
Po pobraniu sadzonek wskazane jest pozostawienie ich na 1–2 dni w suchym, przewiewnym miejscu, aż rana po cięciu zasklepi się i nieco przeschnie. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko gnicia po umieszczeniu w podłożu. Następnie sadzonki sadzi się do lekkiej mieszanki ziemi z dodatkiem piasku lub perlitu, umieszczając je płytko i delikatnie dociskając podłoże wokół pędu. Podlewanie na początku powinno być bardzo oszczędne; często wystarcza lekkie zraszanie podłoża, aby pobudzić tworzenie się korzeni.
Przy sprzyjających warunkach pierwsze korzonki pojawiają się po około 2–4 tygodniach. Z czasem młoda roślina zaczyna wypuszczać nowe pędy boczne, zagęszczając pokrój. Rozmnażanie z liści jest również możliwe, choć nieco trudniejsze niż u niektórych innych kalanchoe. Pojedyncze liście można ukorzeniać, układając je na powierzchni podłoża i utrzymując minimalną wilgotność; z ich nasady mogą z czasem wyrosnąć młode rośliny.
Wzrost Kalanchoe millotii nie jest bardzo szybki, co z jednej strony ogranicza konieczność częstego przycinania, z drugiej zaś wymaga cierpliwości w kształtowaniu pożądanej formy. W donicach roślina zwykle pozostaje stosunkowo niewielka, ale przy dobrych warunkach może z czasem rozrosnąć się w szeroką kępę. Aby zachować zwarty pokrój, warto co jakiś czas przycinać zbyt długie lub wyciągnięte pędy, co dodatkowo sprzyja krzewieniu.
Formowanie Kalanchoe millotii jako rośliny do kompozycji skalnych polega głównie na kontrolowaniu kierunku wzrostu pędów oraz ich zagęszczeniu. W pojemnikach płaskich lub cząstkowo wypełnionych kamieniami roślina może tworzyć efektowne, miękkie poduchy o srebrzystym zabarwieniu. Warto usuwać przekwitłe kwiatostany i ewentualnie przerzedzać wnętrze rośliny, jeśli zaczyna być zbyt zagęszczona, co sprzyja rozwojowi chorób grzybowych.
Ciekawym zabiegiem jest również odświeżanie starszych egzemplarzy poprzez sukcesywne odmładzanie – z jednej, matecznej rośliny pobiera się młode sadzonki, które po ukorzenieniu zastępują starzejące się, mniej atrakcyjne pędy. W ten sposób można utrzymać kolekcję Kalanchoe millotii w dobrej kondycji przez wiele lat, bez konieczności kupowania nowych egzemplarzy.
Zastosowanie w kolekcjach, aranżacjach wnętrz i ogrodach skalnych
Kalanchoe millotii znajduje zastosowanie przede wszystkim jako oryginalna roślina ozdobna. Jej kompaktowy pokrój, aksamitne liście i stonowana kolorystyka idealnie komponują się z nowoczesnymi, minimalistycznymi aranżacjami wnętrz. Świetnie wygląda w prostych, geometrycznych donicach z betonu, ceramiki lub metalu, gdzie kontrast między surowym materiałem a miękką fakturą liści tworzy ciekawy efekt wizualny.
W kolekcjach sukulentów Kalanchoe millotii często zestawia się z roślinami o kontrastujących kształtach i barwach. Dobrze prezentuje się obok kaktusów kulistych, eonium, haworthii czy niewielkich agaw. Srebrzysty nalot na liściach stanowi delikatne tło dla intensywnie zielonych lub barwnych gatunków, a filcowata faktura ciekawie współgra z gładkimi, lśniącymi powierzchniami innych sukulentów.
W ogrodach skalnych i na skalniakach Kalanchoe millotii może pełnić rolę rośliny akcentującej. Sadzi się ją w miejscach dobrze widocznych, na przykład przy krawędziach tarasów skalnych, w pobliżu ścieżek czy schodków. Dzięki niewielkim rozmiarom nie dominuje nad kompozycją, lecz subtelnie ją uzupełnia. W krajach o łagodniejszym klimacie bywa wykorzystywana również w ogrodach żwirowych i xeriscape, gdzie nacisk kładzie się na roślinność tolerującą suszę i ograniczone podlewanie.
Jako roślina doniczkowa Kalanchoe millotii nadaje się do biur i wnętrz o umiarkowanym do jasnego oświetlenia, szczególnie tam, gdzie nie ma możliwości częstego podlewania. W odróżnieniu od wielu roślin liściastych toleruje krótsze okresy zaniedbań, co jest ważne dla osób dużo podróżujących lub zapracowanych. Jednocześnie roślina nie wymaga intensywnego przesadzania, co zmniejsza nakład pracy przy utrzymaniu jej w dobrej kondycji.
W niektórych regionach świata Kalanchoe millotii spotykana jest także w kompozycjach florystycznych jako żywy element dekoracyjny – sadzona w niewielkich pojemnikach, łączona z mchem dekoracyjnym, kamykami i miniaturowymi elementami wystroju. Jej trwałość i odporność na przesuszenie sprawiają, że może być stosowana w aranżacjach długoterminowych, np. w terrariach roślinnych z suchym mikroklimatem.
Choć rodzaj Kalanchoe znany jest z obecności związków chemicznych o potencjale leczniczym, Kalanchoe millotii nie odgrywa istotnej roli w tradycyjnej medycynie ludowej, przynajmniej według obecnie dostępnych informacji. Jej główną wartością pozostaje aspekt dekoracyjny oraz edukacyjny – gatunek ten jest znakomitym przykładem przystosowania roślin do życia w ekstremalnie suchych, skalistych siedliskach.
Ciekawostki biologiczne i ekologia gatunku
Jedną z fascynujących cech Kalanchoe millotii, jak i wielu innych sukulentów, jest specyficzny sposób prowadzenia fotosyntezy określany jako CAM (Crassulacean Acid Metabolism). Polega on na nocnym pobieraniu dwutlenku węgla i jego magazynowaniu w postaci związków organicznych, co pozwala roślinie ograniczyć straty wody przez zamknięcie aparatów szparkowych w ciągu dnia. Ten typ fotosyntezy jest adaptacją do środowisk suchych i gorących, gdzie otwarcie aparatów szparkowych w najcieplejszych godzinach groziłoby nadmiernym odwodnieniem.
Filcowate owłosienie liści nie tylko redukuje parowanie, ale także ma wpływ na interakcje rośliny z otoczeniem. Drobnym owadom żerującym na powierzchni liścia trudniej jest poruszać się po takiej strukturze, co może częściowo ograniczać ataki szkodników. Z drugiej strony gęste owłosienie może utrudniać stosowanie niektórych środków ochrony roślin, ponieważ preparaty gorzej rozprowadzają się po takiej powierzchni.
W naturalnym środowisku Kalanchoe millotii bierze udział w tworzeniu mikroklimatu w obrębie skalistych siedlisk. Jej kępy zatrzymują niewielkie ilości wody i chronią podłoże przed bezpośrednim nasłonecznieniem, co sprzyja kiełkowaniu nasion innych roślin w pobliżu. Jednocześnie system korzeniowy wykorzystuje szybko dostępne zasoby wilgoci, konkurując o nie z sąsiadującą roślinnością, co pomaga utrzymać równowagę w ekosystemie.
Warto zwrócić uwagę, że liczne gatunki kalanchoe wykazują zdolność wegetatywnego rozmnażania się poprzez tworzenie małych rozmnóżek na brzegach liści. W przypadku Kalanchoe millotii zjawisko to nie jest tak wyraźne jak u słynnego Kalanchoe daigremontiana, jednak pewne tendencje do łatwego tworzenia nowych rozet z fragmentów pędów i liści są obecne. Dzięki temu, w środowisku naturalnym, roślina może szybko zasiedlać dogodne miejsca, szczególnie po mechanicznym uszkodzeniu przez wiatr czy zwierzęta.
Dla miłośników botanicznych detali ciekawe może być także to, że Kalanchoe millotii – podobnie jak inne gatunki rodzaju – wykazuje zróżnicowanie kształtu liści i ich owłosienia w zależności od warunków. Egzemplarze rosnące w pełnym słońcu, na ubogich glebach, często mają mniejsze, gęściej owłosione liście, podczas gdy rośliny z uprawy doniczkowej, w żyznej ziemi i półcieniu, mogą wykształcać liście nieco większe, cieńsze i o mniej intensywnym filcu.
Najczęstsze problemy w uprawie i sposoby ich unikania
Mimo że Kalanchoe millotii jest rośliną stosunkowo odporną, w uprawie amatorskiej pojawiają się pewne powtarzające się problemy. Największym zagrożeniem jest nadmierne podlewanie i brak odpowiedniego drenażu. Objawia się to wiotczeniem pędów, brunatnieniem podstawy łodyg oraz gniciem korzeni. W skrajnych przypadkach roślina szybko zamiera. Najlepszym sposobem zapobiegania jest stosowanie przepuszczalnego podłoża, doniczek z otworami odpływowymi oraz ograniczenie podlewania zimą.
Drugim częstym problemem jest nadmierne wyciąganie się pędów w warunkach zbyt słabego oświetlenia. Liście stają się wtedy luźno rozstawione, roślina traci krzewiasty pokrój i dekoracyjność. Rozwiązaniem jest zapewnienie większej ilości światła, np. przez ustawienie doniczki bliżej okna lub zastosowanie doświetlania lampami LED. W skrajnych przypadkach warto roślinę przyciąć, by pobudzić ją do wypuszczania nowych pędów.
Sporadycznie Kalanchoe millotii może być atakowana przez szkodniki takie jak wełnowce, przędziorki czy mszyce. Filcowate liście nie stanowią pełnej bariery dla tych organizmów. Ważne jest regularne oglądanie rośliny, zwłaszcza spodniej strony liści i nasad pędów. Przy niewielkim nasileniu szkodników pomocne bywa mechaniczne usuwanie ich wacikiem zwilżonym wodą z dodatkiem delikatnego mydła lub alkoholu. W przypadku silniejszego porażenia trzeba sięgnąć po odpowiednie preparaty, pamiętając o ich ostrożnym stosowaniu.
Zbyt chłodne i wilgotne warunki mogą sprzyjać chorobom grzybowym. Objawiają się one zazwyczaj ciemnymi plamami na liściach, które z czasem nekrotyzują. Zapobieganie polega na zapewnieniu dobrej cyrkulacji powietrza, unikaniu zraszania liści oraz ograniczeniu podlewania w okresach niższej temperatury. W razie potrzeby można usunąć porażone części rośliny i zastosować środek o działaniu grzybobójczym.
Dodatkową kwestią jest wrażliwość Kalanchoe millotii na zasolenie podłoża. Nadmierne i częste nawożenie prowadzi do nagromadzenia soli, co może powodować zasychanie brzegów liści i osłabienie rośliny. Aby temu przeciwdziałać, warto stosować słabsze dawki nawozu niż zalecane przez producenta i co pewien czas przepłukiwać podłoże, obficie podlewając, a następnie pozwalając wodzie swobodnie wypłynąć z doniczki.
FAQ – najczęstsze pytania o Kalanchoe millotii
Czy Kalanchoe millotii nadaje się dla początkujących miłośników sukulentów?
Kalanchoe millotii może być uprawiana przez osoby początkujące, pod warunkiem przestrzegania kilku podstawowych zasad: jasne stanowisko, przepuszczalne podłoże i umiarkowane podlewanie. Roślina dobrze znosi krótkie okresy przesuszenia, co wybacza drobne błędy w pielęgnacji. Najczęstszy problem to nadmiar wody, dlatego lepiej podlewać rzadziej, ale dokładniej, zawsze czekając, aż ziemia w doniczce wyraźnie przeschnie przed kolejnym nawadnianiem.
Jak często i w jaki sposób należy podlewać Kalanchoe millotii?
W okresie wiosenno-letnim podlewa się Kalanchoe millotii mniej więcej co 7–14 dni, w zależności od temperatury i wielkości doniczki. Zawsze warto sprawdzić palcem, czy górna warstwa podłoża jest sucha. Wodę podajemy obficie, ale pozwalamy jej swobodnie odpłynąć z doniczki, nie zostawiając nadmiaru w osłonce. Zimą podlewanie ograniczamy do minimum – często wystarczy lekkie nawodnienie raz w miesiącu, zwłaszcza gdy roślina stoi w chłodniejszym pomieszczeniu.
Jakie podłoże będzie najlepsze dla tego gatunku?
Dla Kalanchoe millotii najlepiej sprawdza się mieszanka przeznaczona do kaktusów i sukulentów, wzbogacona dodatkiem piasku, drobnego żwiru, perlitu lub pumeksu. Celem jest uzyskanie ziemi, która szybko odprowadza nadmiar wody i nie zbija się w zwarte bryły. Można samodzielnie przygotować mieszankę, łącząc zwykłą ziemię ogrodniczą z dużą ilością składników rozluźniających. Kluczowe jest unikanie ciężkich, gliniastych gleb, które sprzyjają gniciu korzeni.
Czy Kalanchoe millotii może rosnąć w ogrodzie przez cały rok?
W klimacie umiarkowanym Kalanchoe millotii nie jest w pełni mrozoodporna i nie powinna pozostawać na zewnątrz zimą. Można ją sadzić w ogrodach skalnych lub pojemnikach wystawianych na taras od późnej wiosny do wczesnej jesieni, pamiętając o stopniowym przyzwyczajaniu do pełnego słońca. Na okres zimy roślinę należy przenieść do jasnego, chłodnego pomieszczenia, gdzie temperatura nie spada poniżej około 10°C, a podlewanie jest mocno ograniczone.
Jak rozmnaża się Kalanchoe millotii w warunkach domowych?
Najprostszą metodą rozmnażania Kalanchoe millotii jest pobieranie sadzonek wierzchołkowych. Wybieramy zdrowy, niezdrewniały pęd, odcinamy go ostrym narzędziem i pozostawiamy na dzień lub dwa do przeschnięcia rany. Następnie umieszczamy sadzonkę w lekkim, przepuszczalnym podłożu i podlewamy bardzo oszczędnie, by uniknąć gnicia. Przy odpowiednich warunkach korzenie pojawiają się po kilku tygodniach, a młoda roślina zaczyna wypuszczać nowe pędy i liście.