Berberys koreański, czyli Berberis koreana, to efektowny krzew ozdobny pochodzący z Azji Wschodniej, który coraz częściej gości w ogrodach kolekcjonerskich i przydomowych. Łączy w sobie dekoracyjność liści, kwiatów i owoców z dużą odpornością na mróz i zanieczyszczenia powietrza. Mimo licznych zalet wciąż pozostaje mniej znany niż popularne gatunki i odmiany berberysów, dlatego warto przybliżyć jego pochodzenie, cechy charakterystyczne, wymagania uprawowe oraz możliwości zastosowania w zieleni miejskiej i ogrodach prywatnych.
Naturalne występowanie i zasięg berberysu koreańskiego
Berberys koreański jest gatunkiem typowo azjatyckim, związanym głównie z obszarami Półwyspu Koreańskiego. Jego naturalny zasięg obejmuje przede wszystkim tereny Korei Południowej i Korei Północnej, gdzie rośnie na zboczach górskich, w lasach mieszanych oraz na skrajach zarośli. Spotykany bywa również lokalnie w przyległych częściach północno-wschodnich Chin, jednak tam zwykle występuje w rozproszeniu i traktowany jest raczej jako gatunek towarzyszący w niższych warstwach lasu.
W środowisku naturalnym berberys koreański najlepiej czuje się na terenach o klimacie umiarkowanie chłodnym, z wyraźnym podziałem na pory roku. Zimy na Półwyspie Koreańskim potrafią być surowe, z temperaturami spadającymi znacznie poniżej zera, a lata są ciepłe i wilgotne. Tego typu warunki ukształtowały dużą mrozoodporność gatunku oraz jego zdolność do regeneracji po ewentualnych uszkodzeniach mrozowych.
Krzew ten porasta najczęściej stanowiska dobrze nasłonecznione lub lekko ocienione, często na stokach o podłożu kamienistym, żwirowym bądź gliniastym. Preferuje gleby dostatecznie przepuszczalne, ale jednocześnie zasobne w składniki pokarmowe. W naturalnych zbiorowiskach roślinnych bywa ważnym elementem warstwy krzewów, pełniąc funkcję ochronną dla młodych drzewek i podszytu, a zarazem stanowiąc cenne źródło pożywienia dla ptaków, które chętnie zjadają jego owoce.
Obecność berberysu koreańskiego poza naturalnym zasięgiem jest ściśle związana z działalnością człowieka. W Europie i Ameryce Północnej spotyka się go przede wszystkim w ogrodach botanicznych, arboretach oraz u pasjonatów rzadkich krzewów ozdobnych. W Polsce wciąż nie jest rośliną masowo sadzoną, jednak jego popularność systematycznie rośnie, szczególnie wśród osób poszukujących gatunków o wysokiej odporności na niskie temperatury i na miejskie zanieczyszczenia.
Ciekawym aspektem jest także rola berberysu koreańskiego w lokalnych kulturach i tradycyjnych formach użytkowania ziemi. W niektórych rejonach Korei może on wchodzić w skład naturalnych żywopłotów i zarośli, które wyznaczają granice pól lub chronią siedliska przed erozją. Jego obecność stabilizuje glebę na zboczach, a system korzeniowy przeciwdziała osuwaniu się podłoża w czasie intensywnych opadów deszczu.
Wygląd, biologia i cechy morfologiczne
Berberys koreański jest krzewem liściastym, dorastającym zwykle do 1,5–2 m wysokości, choć w sprzyjających warunkach może osiągać nawet nieco ponad 2 m. Tworzy gęste, często dość rozłożyste kępy, z wieloma sztywnymi pędami wyrastającymi z podstawy. Pędy są wyraźnie cierniste – ciernie, będące przekształconymi liśćmi, osiągają długość około 2–3 cm i zazwyczaj są pojedyncze, choć mogą występować również w postaci krótkich rozgałęzień. Ta wyraźnie uzbrojona forma sprawia, że krzew jest znakomitą rośliną na nieprzeniknione, funkcjonalne ogrodzenia.
Kora młodych pędów jest żółtawobrązowa lub oliwkowobrązowa, z czasem ciemnieje, przybierając barwę szarobrązową. W przekroju drewno oraz łyko zawierają alkaloid berberynę, który nadaje im charakterystyczny, żółty kolor – podobnie jak u innych gatunków berberysów. Ta cecha ma znaczenie nie tylko diagnostyczne, ale także użytkowe, gdyż berberyna jest substancją biologicznie czynną, wykorzystywaną od wieków w tradycyjnej medycynie i barwierstwie.
Liście berberysu koreańskiego są jednym z jego największych walorów ozdobnych. Ułożone skrętolegle lub w niewielkich pęczkach na krótkopędach, są stosunkowo duże jak na berberysy – osiągają 3–5 cm długości. Mają kształt eliptyczny lub odwrotnie jajowaty, z delikatnie ząbkowanym brzegiem. Blaszka liściowa jest dość gruba, lekko błyszcząca. W sezonie wegetacyjnym liście przyjmują barwę żywej zieleni, natomiast jesienią efektownie przebarwiają się na intensywne odcienie czerwieni, purpury i pomarańczu. To jesienne wybarwienie liści jest jedną z przyczyn, dla których berberys koreański uznawany jest za roślinę szczególnie dekoracyjną.
Kwitnienie berberysu koreańskiego przypada zazwyczaj na maj, choć w chłodniejszych regionach może przesunąć się na przełom maja i czerwca. Kwiaty są drobne, żółte, zebrane w niewielkie, zwisające grona liczące po kilka–kilkanaście kwiatków. Mają przyjemny, choć niezbyt intensywny zapach, który przyciąga owady zapylające, przede wszystkim pszczoły i muchówki. Budowa kwiatów jest typowa dla berberysów: liczne pręciki otaczają słupek, a działki kielicha i płatki korony przyczyniają się do wrażenia „puchatości” kwiatostanów.
Po przekwitnięciu zawiązują się owoce, które dojrzewają pod koniec lata i utrzymują na krzewie aż do późnej jesieni, a niekiedy nawet do zimy. Są to podłużne, eliptyczne jagody o długości ok. 1 cm, przybierające intensywnie czerwoną barwę. Owoce osadzone są na cienkich, zwisających szypułkach i tworzą liczne skupienia, które pięknie kontrastują z jesiennie przebarwionymi liśćmi. W przeciwieństwie do niektórych mieszańców ozdobnych, berberys koreański owocuje obficie, co czyni go rośliną atrakcyjną nie tylko dla człowieka, ale także dla ptaków.
System korzeniowy krzewu jest stosunkowo rozgałęziony i sięga na znaczną głębokość, co sprzyja stabilizacji rośliny w podłożu oraz pozwala jej korzystać z zasobów wody zgromadzonej niżej w profilu glebowym. Dzięki temu berberys koreański dobrze znosi okresowe przesuszenia, chociaż najpiękniej rośnie na stanowiskach, gdzie wilgotność jest umiarkowana i w miarę wyrównana.
Warto wspomnieć o cyklu życiowym i rozwojowym krzewu. Berberys koreański jest rośliną długowieczną – w sprzyjających warunkach może rosnąć w jednym miejscu kilkadziesiąt lat. W młodości rośnie dość szybko, intensywnie rozbudowując bryłę i wytwarzając nowe pędy. Z wiekiem tempo wzrostu spowalnia, ale roślina zachowuje dobrą kondycję, jeśli ma zapewnione podstawowe warunki siedliskowe i jest co kilka lat prześwietlana poprzez cięcie.
Wymagania siedliskowe i uprawa w ogrodzie
Berberys koreański uchodzi za krzew mało wymagający, jednak pełnię walorów ozdobnych pokazuje na stanowiskach dobranych z uwzględnieniem jego naturalnych potrzeb. Przede wszystkim lubi miejsca słoneczne lub lekko półcieniste. Im więcej światła, tym obfitsze kwitnienie i intensywniejsze jesienne przebarwienia liści. W głębokim cieniu roślina także przetrwa, ale będzie rosnąć słabiej, wydłużać pędy i wybarwiać się mniej efektownie.
Gleba pod uprawę berberysu koreańskiego powinna być umiarkowanie żyzna, dobrze zdrenowana i raczej lekko kwaśna lub obojętna. Krzew toleruje także słabsze, piaszczyste podłoża, jednak wówczas warto wzbogacić je kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem, aby zapewnić roślinie lepszy start i bardziej bujny wzrost. Niewskazane są gleby ciężkie, zwięzłe, okresowo podmokłe – w takich warunkach korzenie mogą zagniwać, a roślina będzie bardziej podatna na choroby.
Pod względem wilgotności gleby berberys koreański najlepiej reaguje na warunki umiarkowane – nie lubi ani długotrwałego przesuszenia, ani przewlekłego zalania. Po posadzeniu, zwłaszcza w pierwszych dwóch–trzech sezonach, warto regularnie nawadniać krzew w czasie suszy. Starsze egzemplarze są stosunkowo tolerancyjne na krótkotrwałe niedobory wody, ale w okresach długiej suszy ich liście mogą więdnąć, a owocowanie być słabsze.
Jedną z istotnych zalet berberysu koreańskiego jest bardzo wysoka odporność na mróz. Roślina dobrze znosi spadki temperatur nawet poniżej –30°C, co czyni ją odpowiednim gatunkiem do uprawy praktycznie na terenie całej Polski, w tym także w rejonach o ostrzejszym klimacie. Młode rośliny można w pierwszym roku po posadzeniu lekko zabezpieczyć ściółką wokół podstawy, ale dojrzałe egzemplarze zazwyczaj nie wymagają żadnych osłon.
Jeśli chodzi o zabiegi pielęgnacyjne, berberys koreański nie jest wymagający. Dobrze reaguje na umiarkowane cięcie, które wykonuje się wczesną wiosną przed ruszeniem wegetacji lub tuż po kwitnieniu, jeśli zależy nam na zachowaniu większej liczby owoców. Cięcie może mieć charakter formujący – w przypadku żywopłotów – lub prześwietlający, gdy chodzi o pojedyncze egzemplarze. Usuwanie najstarszych, zbyt zagęszczających krzew pędów pobudza roślinę do wytwarzania młodych przyrostów, co odmładza cały krzew i poprawia jego kondycję.
Nawożenie berberysu koreańskiego zwykle ogranicza się do wiosennego zastosowania dawki nawozu wieloskładnikowego bądź kompostu. Roślina nie jest bardzo wymagająca pokarmowo, więc zbyt intensywne nawożenie azotem mogłoby doprowadzić do nadmiernego, wiotkiego wzrostu pędów, a co za tym idzie – do słabszej zdolności do przetrwania mrozu. W praktyce u większości hobbystów wystarcza umiarkowane dokarmianie raz w roku.
Warto zwrócić uwagę na odporność berberysu koreańskiego na choroby i szkodniki. Ogólnie jest to krzew zdrowy, rzadko poważnie porażany. Może jednak, podobnie jak inne berberysy, stanowić roślinę żywicielską rdzy zbożowej, choć w warunkach ogrodowych i przy odpowiednich odległościach od upraw zbóż ryzyko ma znaczenie głównie teoretyczne. Z chorób grzybowych zdarzają się sporadycznie plamistości liści, zwłaszcza przy nadmiernym zagęszczeniu nasadzeń i słabej cyrkulacji powietrza. W takich sytuacjach profilaktyką jest prześwietlające cięcie oraz unikanie długotrwałego moczenia liści przy podlewaniu.
Rozmnażanie berberysu koreańskiego można prowadzić na kilka sposobów. Najczęściej stosuje się sadzonki półzdrewniałe pobierane latem, które po zastosowaniu ukorzeniacza i posadzeniu w lekkim, przepuszczalnym podłożu dość dobrze się przyjmują. Inną metodą jest wysiew nasion – wymagają one jednak przeprowadzenia stratyfikacji (okresu chłodu), aby skutecznie wykiełkowały. Metoda generatywna przydatna jest głównie dla szkółkarzy i hodowców poszukujących zmienności cech. W ogrodach przydomowych zdecydowanie praktyczniejsze są sadzonki lub zakup gotowych, ukorzenionych roślin w pojemnikach.
Zastosowanie berberysu koreańskiego w ogrodach i przestrzeni publicznej
Berberys koreański znajduje szerokie zastosowanie w ogrodnictwie ozdobnym, zarówno jako soliter, jak i element większych kompozycji. Jego wyrazisty pokrój, dekoracyjne liście i owoce, a także zmieniająca się w ciągu roku kolorystyka sprawiają, że jest rośliną niezwykle interesującą dla projektantów zieleni. W nowoczesnych ogrodach często wykorzystuje się go jako akcent kolorystyczny na tle roślin o spokojniejszej barwie i fakturze, np. zimozielonych cisów czy żywotników.
Jednym z podstawowych zastosowań berberysu koreańskiego są żywopłoty – zarówno formowane, jak i swobodne. Gęstość i ciernistość pędów tworzą naturalną, trudną do sforsowania barierę, która skutecznie zabezpiecza teren i jednocześnie stanowi schronienie dla ptaków i drobnej fauny ogrodowej. W żywopłotach formowanych krzew doskonale znosi cięcie, dzięki czemu można nadawać mu określony kształt i utrzymywać pożądaną wysokość. W żywopłotach swobodnych odsłania natomiast pełnię swojego naturalnego pokroju, z pięknie wyeksponowanymi kwiatami i owocami.
Jako roślina soliterowa berberys koreański prezentuje się znakomicie na trawnikach, w centralnych punktach rabat, a także w zestawieniach z innymi krzewami liściastymi i iglastymi. Szczególnie efektowne są kompozycje kontrastujące – np. z jałowcami, świerkami miniaturowymi czy sosnami o niebieskawym zabarwieniu igieł. Jesienne przebarwienia berberysu pięknie współgrają także z hortensjami, różami parkowymi i trawami ozdobnymi, tworząc nastrojowe, sezonowe aranżacje.
Z punktu widzenia ogrodów ekologicznych i naturalistycznych berberys koreański ma jeszcze jedną, ważną zaletę: jego owoce są cennym źródłem pożywienia dla ptaków, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, gdy dostępność pokarmu w przyrodzie się zmniejsza. Obecność tego krzewu w ogrodzie przyczynia się więc do zwiększenia bioróżnorodności i wspiera lokalną faunę. Pojedyncze krzewy lub niewielkie grupy berberysu koreańskiego mogą stać się ważnym elementem tzw. ogrodów dla ptaków i owadów zapylających.
Ze względu na wspomnianą wytrzymałość na zanieczyszczenia powietrza i zasolenie podłoża berberys koreański dobrze sprawdza się także w zieleni miejskiej. Może być sadzony w pasach drogowych, na skwerach, w parkach oraz na osiedlach mieszkaniowych. Jego długowieczność i niewielkie wymagania pielęgnacyjne czynią go rośliną ekonomiczną w długiej perspektywie użytkowania. Równocześnie atrakcyjny wygląd przez większą część roku wpływa na poprawę estetyki przestrzeni publicznej.
W krajach pochodzenia berberys koreański ma również znaczenie użytkowe, związane głównie z obecnością wspomnianej wcześniej berberyny w tkankach rośliny. Kora i korzenie były tradycyjnie wykorzystywane w medycynie ludowej jako surowiec o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i tonizującym. Zawarte w nich alkaloidy znajdowały zastosowanie m.in. w leczeniu dolegliwości trawiennych czy infekcji skórnych. Współcześnie tego rodzaju użycie wymaga jednak ostrożności, gdyż substancje aktywne mogą być toksyczne w niewłaściwych dawkach, a samodzielne sporządzanie preparatów bez wiedzy specjalistycznej jest ryzykowne.
Bardzo istotnym aspektem jest także wykorzystanie berberysu koreańskiego jako rośliny umacniającej skarpy i strome zbocza. Dzięki silnemu systemowi korzeniowemu krzew skutecznie stabilizuje podłoże, ograniczając erozję wodną i wietrzną. Z tego powodu sadzi się go czasem na nasypach drogowych, skarpach przyciągów kolejowych lub brzegach wąwozów. Oprócz funkcji technicznej wnosi w te miejsca walory ozdobne, ożywiając krajobraz.
Choć owoce berberysu koreańskiego są jadalne w sensie technicznym i zawierają pewne ilości kwasów organicznych oraz witaminy C, to jednak nie są tak często wykorzystywane kulinarnie jak owoce berberysu pospolitego (Berberis vulgaris). Wynika to po części z mniejszej znaności gatunku, a po części z dość cierpkiego, kwaśnego smaku owoców. Teoretycznie można z nich przygotowywać nalewki, konfitury czy dodatki do potraw, jednak w praktyce w większości ogrodów pełnią one rolę przede wszystkim dekoracyjną i pożywieniową dla dzikich zwierząt.
Warto dodać, że berberys koreański, w odróżnieniu od niektórych agresywnie rozprzestrzeniających się gatunków obcych, nie ma skłonności do inwazyjności na terenach poza rodzimym zasięgiem. Rozmnaża się głównie przez nasiona roznoszone przez ptaki, lecz powstające samosiewy zazwyczaj nie tworzą masowych, niekontrolowanych populacji. Dzięki temu roślina może być bezpiecznie wprowadzana do ogrodów i zieleńców bez obawy o niepożądane skutki ekologiczne.
Ciekawostki, walory estetyczne i znaczenie w kolekcjach roślinnych
Jedną z najciekawszych cech berberysu koreańskiego jest jego sezonowa zmienność. Wiosną krzew wita jasną, świeżą zielenią liści i obfitym kwitnieniem. Latem przybiera bardziej stonowany wygląd, ale wciąż jest elegancki i harmonijny. Prawdziwa metamorfoza następuje jesienią, gdy liście zaczynają intensywnie się przebarwiać, a pomiędzy nimi pojawiają się liczne, czerwone owoce. Zimą, po opadnięciu liści, krzew nie traci całkowicie uroku – odsłania gęstą sieć ciernistych pędów, które tworzą ciekawą strukturę, szczególnie efektowną w połączeniu ze śniegiem czy szronem.
Pod względem kolekcjonerskim berberys koreański jest gatunkiem cenionym w arboretach i ogrodach botanicznych. Pozwala prezentować bogactwo rodzaju Berberis, który obejmuje dziesiątki gatunków i liczne odmiany ozdobne. W zestawieniach kolekcjonerskich chętnie porównuje się go z innymi gatunkami pochodzącymi z Azji, np. z berberysem thunberga czy berberysem ottawskim, wskazując różnice w pokroju, wielkości liści, stopniu przebarwiania jesiennego i obfitości owocowania. Dla pasjonatów jest to materiał do obserwacji zjawisk takich jak hybrydyzacja czy zmienność cech pod wpływem warunków środowiskowych.
W kręgach miłośników roślin o innych porach roku często dyskutuje się o kompozycjach z udziałem berberysu koreańskiego. Jesienią docenia się jego możliwość tworzenia ognistych akcentów w ogrodzie, zestawianych z ciemnozielonymi iglakami i złocistymi odmianami klonów. Zimą zwraca się uwagę na graficzny rysunek pędów, który dobrze wygląda na tle jasnych ścian budynków, kamiennych murków czy białych, żwirowych ścieżek. Wiosną i latem jest ceniony za świeżość i naturalność, pomagające łagodnie łączyć różne części ogrodu.
Berberys koreański może również pełnić istotną funkcję edukacyjną. W ogrodach dydaktycznych i parkach przyrodniczych służy jako przykład rośliny przystosowanej do surowych warunków klimatycznych, a jednocześnie estetycznie wartościowej. Na jego przykładzie można omawiać zagadnienia takie jak mrozoodporność, ochrona roślin przed roślinożercami (ciernie jako przystosowanie obronne), rola owoców w rozprzestrzenianiu gatunku czy znaczenie roślin krzewiastych w ekosystemach leśnych i zaroślowych.
Warto także zauważyć, że berberys koreański, wraz z innymi gatunkami berberysów, miał pewne znaczenie w tradycyjnych systemach barwierskich. Z kory i korzeni uzyskiwano żółte barwniki, wykorzystywane do barwienia tkanin, skór czy drewna. Choć dziś techniki te zostały w dużej mierze wyparte przez syntetyczne barwniki, w środowiskach rekonstruktorów historycznych czy entuzjastów rzemiosła naturalnego wciąż istnieje zainteresowanie tego typu surowcami. Roślina staje się więc także elementem dziedzictwa kulturowego związanego z wykorzystaniem dzikich gatunków.
Ciekawostką jest również wpływ berberysu koreańskiego na mikroklimat i strukturę przestrzeni w ogrodzie. Gęste, cierniste krzewy mogą pełnić rolę naturalnych barier kierujących ruchem ludzi i zwierząt, wyznaczających ścieżki i strefy użytkowania. Jednocześnie ich obecność tworzy zaciszne zakątki, osłonięte od wiatru i częściowo od hałasu. W takich miejscach chętnie gnieżdżą się ptaki, a mniejsze ssaki znajdują schronienie przed drapieżnikami. Z punktu widzenia projektowania przestrzeni jest to roślina łącząca funkcje dekoracyjne z użytkowymi i ekologicznymi.
Podsumowując, berberys koreański to krzew, który łączy w sobie wiele cennych cech: wysoką mrozoodporność, odporność na warunki miejskie, atrakcyjny wygląd przez cały rok, znaczenie dla ptaków i owadów oraz szerokie możliwości zastosowania w ogrodach i zieleni publicznej. Choć wciąż nie jest tak popularny jak niektóre odmiany berberysu thunberga, z pewnością zasługuje na większą uwagę. Dla osób poszukujących roślin wytrzymałych, a zarazem efektownych wizualnie, Berberis koreana może stać się jednym z filarów kompozycji ogrodowych.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o berberys koreański
Czy berberys koreański jest trudny w uprawie?
Berberys koreański nie jest rośliną trudną w uprawie, o ile zapewni się mu podstawowe wymagania siedliskowe: stanowisko słoneczne lub lekko półcieniste oraz glebę umiarkowanie żyzną i przepuszczalną. Krzew dobrze znosi mrozy, suszę i zanieczyszczone powietrze, dlatego sprawdza się zarówno w ogrodach wiejskich, jak i miejskich. Wymaga jedynie umiarkowanego podlewania w pierwszych latach po posadzeniu oraz okazjonalnego cięcia prześwietlającego, aby zachować ładny pokrój.
Jak przycinać berberys koreański i kiedy to robić?
Berberys koreański najlepiej przycinać wczesną wiosną, zanim ruszy wegetacja, usuwając pędy chore, połamane oraz te zbyt zagęszczające środek krzewu. W żywopłotach cięcie można powtórzyć latem, by utrzymać pożądany kształt, pamiętając, że zbyt silne cięcie po kwitnieniu może ograniczyć owocowanie. U egzemplarzy soliterowych warto raz na kilka lat wyciąć najstarsze pędy tuż przy ziemi, co pobudzi roślinę do wytwarzania młodych przyrostów i odmłodzi krzew na kolejne sezony.
Czy berberys koreański jest bezpieczny dla dzieci i zwierząt?
Berberys koreański posiada ostre ciernie, dlatego przy sadzeniu w ogrodach użytkowanych przez małe dzieci i psy trzeba zachować rozsądek i nie lokalizować go tuż przy placach zabaw czy głównych ścieżkach. Owoce są technicznie jadalne, ale dość kwaśne i zawierają nasiona, których nie powinno się spożywać w dużych ilościach. Kontakt skóry z rośliną rzadko powoduje podrażnienia, jednak przy cięciu warto używać rękawic i odzieży ochronnej, aby uniknąć zadrapań i skaleczeń.
Czym różni się berberys koreański od berberysu thunberga?
Berberys koreański ma zazwyczaj większe, bardziej eliptyczne liście i silniej wybarwia się jesienią na intensywne czerwienie oraz purpury, podczas gdy wiele odmian berberysu thunberga charakteryzuje się drobniejszymi liśćmi o zróżnicowanych barwach już w sezonie. Krzew koreański dorasta zwykle do ok. 2 m, tworząc gęste, mocno cierniste kępy, podczas gdy berberys thunberga oferuje bardzo szeroką gamę odmian, od karłowych po średniej wysokości. Różnią się też pochodzeniem geograficznym i nieco wymaganiami.
Czy berberys koreański można uprawiać w donicach na tarasie lub balkonie?
Berberys koreański można uprawiać w dużych pojemnikach, o ile zapewni się mu odpowiednio głębą donicę i przepuszczalne podłoże z drenażem na dnie. Konieczne jest regularne podlewanie, szczególnie w upalne miesiące, ponieważ ziemia w donicach szybciej przesycha niż w gruncie. Zimą donice powinny być dobrze zabezpieczone przed przemarzaniem, np. poprzez owinięcie materiałem izolującym. W takich warunkach krzew zachowuje większość walorów dekoracyjnych, choć może rosnąć nieco słabiej niż w ogrodzie.